Birleşim Araçları
Çeşitli hadde elemanlarının gerektiği gibi kesilip hazırlandıktan sonra gene gerektiği gibi birleştirilmeleriyle çelik yapı oluşturulur. Çelik elemanların bu birleşimlerinde yardımcı elemanlardan yararlanılmaktadır ki bunlara birleşim araçları adı verilir. Çelik yapılarda kullanılan birleşim araçları;
- Perçinler
- Bulonlar
- Kaynak
tır. Perçin ve kaynak aracılığıyla yapılan bir birleşimin, daha sonra birleştirilen elemanları tahribetmeden sökülmesi olanaksızdır. Bu nedenle perçin ve kaynak çelik yapılarda sökülemeyen birleşim araçları şeklinde tanımlanır. Buna karşın bulonlu bir birleşim istenilen zamanda, hiçbir bozulma olmaksızın rahatça sökülebilir. Dolayısıyla çelik yapılarda bulon da sökülebilen birleşim aracı diye bilinir.
Günümüz koşullarında perçin, uygulanan birleşim aracı olmaktan çıkmıştır.
Perçinler
Silindirik bir gövdesi,yuvarlak iki başı olan, yük aktarırken gövde kesitinde makaslamaya, gövde çevresinde ezilmeye çalışan birleşim aracıdır.
Bulonlar
Uç tarafında belli bir uzunlukta spiral diş açılmış, bir kısmı silindirik gövdeli ve altıgen başlıklı bir birleşim aracıdır. Bulonlar önceden açılmış deliklere yerleştirilirler ve diş açılmış uca, altına pul koymak suretiyle somun takılır.
Bulonlar genelde,
- Normal bulonlar
- Yüksek mukavemetli bulonlar (HV)
olmak üzere iki türlüdür.
Kaynak
Aynı veya benzer alaşımlı metallerin, ısı etkisi altında
birleştirilmeleri işlemine kaynak adı verilir. Isı derecesinin,
metallerin ergime noktasına kadar yükseltilmesiyle kaynak işlemi
gerçekleştiriliyorsa ergitme kaynağı söz konusudur. Isı,
metallerde plastik kıvam oluşturacak mertebede kalmışsa, bu
durumda da basınç kaynağı yapılmış olur. Normal çelik yapılarda
genellikle ergitme kaynağından yararlanılır.